ความเป็นไทยอยู่ที่ไหน? เมื่อมีคำถามขึ้นมาว่า "ความเป็นไทยอยู่ที่ไหน? หรือ "อะไรคือความเป็นไทย?" เราก็พอจะตอบได้หลายระดับตามความตื้นลึกของความเป็นไทย. เมื่อมองอย่างผิวเผินก็ตอบได้ว่า "อยู่ที่คนไทย" หรือ "อยู่ที่ประเทศไทย" ซึ่งนี่ยังมองเพียงผิวเผินเท่านั้น แต่ถ้าจะมองให้ลึกขึ้นไปอีกความเป็นไทยจะอยู่ที่สถาบันทั้ง ๓ คือ "ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์" ถ้าขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปความเป็นไทยก็จะไม่มี. ถ้าจะมองให้ลึกขึ้นไปอีก ความเป็นไทยจะอยู่ที่ "เอกลักษณ์เฉพาะของคนไทย" เช่น ภาษาไทย, เครื่องแต่งตัว, กิริยามารยาท, ศาสนา, ศิลปะ, ดนตรีไทย, กีฬา, ขนบธรรมเนียมประเพณี เป็นต้น ถ้าไม่มีสิ่งเหล่านี้ความเป็นไทยก็ไม่มี. ถ้าจะมองให้ลึกขึ้นไปอีก ความเป็นไทยจะอยู่ที่ "ชีวิตที่เรียบง่าย สงบ ไม่เบียดเบียนใคร" คือคนไทยนั้นมีความเป็นอยู่ที่ไม่ฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือย และใจดี ชอบช่วยเหลือคนอื่น นี่คือความเป็นไทยที่สำคัญอย่างหนึ่ง . ถ้าจะมองให้ลึกเข้าไปอีก ความเป็นไทยจะอยู่ที่ "คุณธรรมภายในจิตใจ" คือคนไทยจะเป็นคนกตัญญูกตเวที, ซื่อสัตย์, จริงใจ, เสียสละ, สามัคคี ,อดทน, เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่, เชื่อฟังและเคารพผู้ใหญ่คนเฒ่าคนแก่เป็นต้น ซึ่งคนไทยแท้ๆจะมีคุณธรรมเหล่านี้. ถ้าจะมองให้ลึกถึงที่สุดแล้ว ความเป็นไทยจะอยู่ที่ "ความเป็นอิสระ" คือไม่ขึ้นกับใคร ไม่ชอบเป็นทาสใคร ทั้งทางร่างกายและจิตใจ ซึ่งคำว่า "ไท" ก็แปลว่า อิสระ คือทั้งร่างกายก็เป็นอิสระ และจิตใจก็เป็นอิสระ ซึ่งอิสระทางจิตใจก็คือ ไม่ถูกอำนาจฝ่ายต่ำครอบงำ . สรุปว่า ความเป็นไทยนี้มีหลายระดับ ซึ่งปัจจุบันเราจะเหลือความเป็นไทยกันสักเท่าใดก็ลองมองดู เพราะปัจจุบันวัฒนธรรมต่างชาติได้เข้ามาครอบงำเด็กและยาวชนของเรากันจนไม่รู้เสียแล้วว่าความเป็นไทยอยู่ที่ตรงไหน มองไปทางไหนก็เห็นแต่ร่างกายเท่านั้นที่เป็นคนไทย แต่การปฏิบัติกลับแทบไม่มีความเป็นไทยเลย จึงทำให้ทั้งน่าเสียดายว่าสิ่งที่ดีงามจะสูญหายไป และน่าอับอายต่างชาติที่เขายังรักษาเอกลักษณ์ของชาติเขาเอาไว้ได้. *********************